Sarah’s Wereld

Het lespakket Sarah’s Wereld over duurzaamheid wordt in heel Nederland uitgevoerd op basisscholen.
Hier vindt u de officiële website van Sarah’s Wereld Hier vindt u ook de officiele handleiding. Handleiding Sarah’s Wereld

Ik geef regelmatig deze les als gastdocent. En als zodanig heb ik mijn eigen manier ontwikkeld die ook voor andere docenten die van de leskoffer Sarah’s Wereld aan de gang gaan, bruikbaar kunnen zijn. Op deze site vindt u ook een aantal links naar een powerpoint en filmpjes.

De les Sarahs Wereld is opgebouwd uit de volgende onderdelen:

- De ruimtereis
- Bedreigde dieren
- Hoorspel: Sarah en de reis van het colablikje
- De productieketen van een colablikje
- Boodschappen voor Sarah’s verjaardag
- Poster maken: Wat doet Sarah voor het milieu?

Voor de ruimtereis heeft u alleen een wereldbol nodig. Laat de kinderen de ogen pas opendoen als de wereld naderen. Laat ze kiezen waar ze willen landen. Stel vragen: Waar ben je geland? Hoe ziet het er uit? Wat voor dieren lopen er rond? Hebben de mensen het er rijk of arm? Is er vervuiling? Zou je er zelf willen wonen?
Leg uit dat er maar één aarde is, die we delen met 7 miljard mensen, 100 miljard muggen en 25000 olifanten (ofzo)

De bedreigde dieren zijn knuffels in de koffer. Er zit een kaartje aan met vier vragen. Ik laat groepjes leerlingen een dier kiezen en ze daar in het computerlokaal een powerpoint over maken. De vragen zijn:
* Hoe heet ik?
* Waar woon ik?
* Wat eet ik?
* Hoe wordt ik door de mens bedreigd?
Stel de volgende regels: Maak eerst vier pagina’s, met als kop de gestelde vragen.
Zoek het antwoord op de vragen via google of bijvoorbeeld via de website van het wnf. Klik Wereldnatuurfonds of Wikipedia. Heb je alle antwoorden opgeschreven? Zoek daarna leuke plaatjes erbij. Als de pagina’s er mooi uitzien kun je ze ook nog mooier maken met animaties (die weten kinderen veel beter te vinden dan ik).

Geef de kinderen voor het maken van de powerpoint 30 minuten. Laat ze de powerpoint op de server opslaan.
En voor het presenteren (digibord) drie tot vijf minuten per groepje.

U kunt dit onderdeel ook sneller doen. Laat de leerlingen uit hun hoofd de vragen beantwoorden. En vertoon een aantal geselecteerde filmpjes over de belangrijkste redenen waarom dieren bedreigd worden.

Het hoorspel wordt interessanter als u deze, terwijl de leerlingen het voorlezen, ondersteunt met de powerpoint die u hier kunt downloaden: PowerPoint ‘reis colablikje’

Leg met behulp van het colablikje en de rugzak met natuureenheden uit wat de ecologische rugzak is (deze wordt meestal ‘ecologische voetafdruk’ genoemd. Laat de leerlingen voelen hoe zwaar de rugzak is en hoe zwaar het blikje cola.

Nu deelt u de sheets uit voor de productieketen van het blikje cola. Laat de leerlingen zelf bedenken in welke volgorde ze moeten staan. Laat kinderen zonder sheets daarbij helpen. Dit onderdeel maakt duidelijk hoeveel er voor nodig is om een blikje cola te maken. Dit is ook al uit de doeken gedaan tijdens het hoorspel.

Een prima filmpje om de ‘ecologische rugzak’ of ‘voetafdruk’ duidelijk te maken, vind je hier:

Voor de kinderen is nu visueel geworden dat er allemaal stapjes om een blikje cola te maken. Leg uit dat hoe meer stapjes er nodig zijn, hoe meer natuur er in het blikje cola is gaan zitten (ijzer, aluminium, benzine voor transport, het afvalbedrijf etc.).
Ik laat ze vervolgens oefenen met de productieketens van andere dingen, nl. die van een spijkerbroek en van appelsap van appels uit eigen tuin. De productieketens maken ze op twee vellen papier, ofwel individueel ofwel in groepjes van twee.

De volgende stap is boodschappen doen voor Sarah’s verjaardag. Hiervoor stalt u een winkel uit. Dat kost nog best wat tijd om dat netjes te doen. Doet u dat dus in de middagpauze. Begin met het winkeltje direct na de pauze.

Hierbij betalen de leerlingen met echt geld, en met ‘natuureenheden’ (aankruisen op een sheet met de wereldbol erop).

Dit onderdeel kan nogal chaotisch overkomen. Maar dat voorkomt u door stapsgewijs uit te leggen.
* Je koopt bij elke winkel één product.
* Kijk eerst op de opdrachtkaartjes in je portemonnee of je iets speciaal moet bij die winkel.
* Betaal met geld èn met natuureenheden.
* Neem alleen het kaartje mee, niet het spelletje zelf.

Na afloop van de bespreking (zie handleiding) geeft u verschillende groepjes de verantwoording om alles weer op z’n plaats te krijgen. Één groepje zorgt dat er in elk portemonneetje weer genoeg muntjes zitten. Een groep verzamelt alle kaartjes. Een groep maakt de sheets schoon. Doe dat naar eigen inzicht. Maar besteed hier aandacht aan, anders blijf je met veel opruimwerk zitten.

Extra of in plaats van het winkeltje kunt u ook met de leerlingen dieper ingaan op de milieutips in Sarahs Wereld. Die vind je hier Aan de hand van die milieutips kunnen ze opdrachten doen die ze op powerpoint presenteren. Hiervoor laat u de leerlingen in groepjes van twee of drie werken. Ze hebben een computer nodig, dus reserveer het computerlokaal voor minstens een uur. De presentatie duurt ca. 45 minuten. De opdrachten staan hier

Tenslotte stellen de leerlingen hun eigen milieuregels. U kunt hier gebruik maken van de grote sheet met duurzaamheidsregels als ‘ruil je rijk’, ‘gooi niet weg, maar repareer’, ‘beperk je afval’ enzovoorts.
In de handleiding staat beschreven dat ze in groepjes Sarah (een leerling) gaan omtrekken op een behangrol, en daarbij in groepjes allerlei tips geven. Dit kan. Ik vraag ze meestal om een ‘koelkastposter’ te maken met een tekening van Sarah, en vijf (of zeven) goede concrete milieuplannen die je zelf vanaf vanavond kunt doen (bijvoorbeeld minder computeren, meer buitenspelen of ‘ik neem mijn eten mee in een broodtrommel ipv verpakt).

Daarna rond ik meestal mijn les af. Maar aan de leerkracht is vervolgens om te oefenen met ‘zorgen voor de aarde’. Wat kun je in de klas doen? Misschien een speelgoedruilbeurs organiseren. Een poppenreparatie-atelier maken waar de kleuters hun poppen kunnen laten oplappen door groep 8-leerlingen. Of zelf een feest organiseren met allerlei biologisch verantwoorde hapjes (zelf boodschappen doen).

Genoeg te doen! En de leerlingen zijn vast gemotiveerd dankzij deze leuke les!